Tứ Diệu Đế là bài pháp đầu tiên mà Đức Phật Thích Ca truyền bá sau khi thành đạo dưới cội Bồ đề và nhóm ông Kiều Trần Như đang tu hành ở Lộc Uyển là năm vị đệ tử đầu tiên của Đức Phật Thích Ca được khai ngộ với pháp Tứ Diệu Đế và chứng quả vị A La Hán.

Tứ Diệu Đế là bốn sự thật chắc chắn, rõ ràng, đúng đắn nhất, quý báu nhất. Đó là: Khổ đế, Tập đế, Diệt đế và Đạo đế.

Khổ đế là chân lý chắc thật, cho chúng ta thấy tất cả những nỗi khổ đau trên thế gian mà mỗi chúng sinh đều phải chịu, như sống là khổ, đau là khổ, già là khổ, chết là khổ v.v…

Tập đế là chân lý chắc thật, cho chúng ta thấy lý do vì đâu có những nỗi khổ ấy.

Diệt đế là chân lý chắc thật, cho chúng ta biết rõ quả vị an lành, tốt đẹp mà chúng ta sẽ đạt được khi đã diệt trừ những nỗi khổ và những nguyên nhân của đau khổ.

Đạo đế là chân lý chắc thật để diệt trừ những nỗi khổ và những nguyên nhân của đau khổ. Là những phương pháp tu hành để diệt khổ và được vui.

Để hiểu rõ và cụ thể hơn, chúng ta có thể theo dõi bức họa Tứ Diệu Đế đã được biết nhiều như sau:

Chúng ta đứng trước một bức họa vĩ đại, có hai phần chính: phần dưới là một bể thẳm mênh mông, sóng gió tơi bời, trong ấy thuyền bè đang bị đắm chìm với vô số nạn nhân đang lặn hụp, kêu la, khóc lóc, chới với… (Khổ đế)

Trong phần này của bức tranh, chúng ta cũng thấy được những nguyên nhân gây ra những thảm họa ấy, đó là những luồng gió dục vọng, tham, sân, si…, những đám mây vô minh đen nghịt, che khuất cả mặt trời. (Tập đế)

Phần trên của bức họa, chúng ta thấy quang cảnh dần dần sáng sủa, yên tĩnh. Ở đây giông tố không đến được, không có người khóc than rên siết. Càng lên cao, cảnh trí càng đẹp đẽ yên vui và cũng như cảnh trí, những người càng ở tầng bậc cao thì lại càng có dung mạo đẹp đẽ, cốt cách phương phi, giải thoát… (Diệt đế)

Trong phần này, chúng ta sẽ thấy từ một cảnh ở dưới lên một cảnh trên, có những con đường đi với những cái bảng đề tên đường như: Tứ niệm xứ, Tứ chánh cần… Trên những con đường ấy có rất nhiều người đang đi lên và rất ít người đi xuống. (Đạo đế)

Tứ Diệu Đế là giáo lý căn bản của đạo Phật, là pháp môn được phổ biến nhất trên thế giới. Chúng ta hãy lắng nghe Đức Phật dạy về Khổ đế, Tập đế, thực hiện những lời dạy của Phật trong Diệt đế với phương tiện mà Đức Phật đã ban cho chúng ta đầy đủ trong Đạo đế.