Nhân buổi câu chuyên dưới cờ mùa Vu Lan năm nay Trưởng Khánh sẽ thông tin cho các em 4 vấn đề:
1- Sơ lược về tiểu sử của ngài Mục Kiền Liên
2- Truyền thuyết về ngài Mục Liên và bà Thanh Đề
3- Nguồn gốc việc cài bông hồng trong mùa Vu Lan tại Việt Nam
4- Ý nghĩa của mùa Vu Lan
Ngài Mục Kiền Liên sinh khoảng năm 568 mất khoảng năm 484 trước công nguyên, ở nước Magadha nay thuộc miền bắc Ấn Độ. Ngài Mục Kiền Liên là một trong hai đệ tử hàng đầu của Phật Thích Ca. Là bậc thần thông đệ nhất trong hàng Thanh Văn. Theo truyền thuyết sau khi đắc đạo ngài đã dùng tuệ nhãn của mình để tìm mẹ. Thông qua đó ngài biết mẹ của mình đang lâm kiếp ngạ quỷ, Ngài lập tức dùng phép thuật thần thông của mình để xuống thăm mẹ. Khi gặp mẹ, bà Thanh Đề than đói khổ. Ngài liền đem cơm để cho mẹ ăn. Nhưng vì tội lỗi của bà Thanh Đề khi ở trần gian quá nặng nên chén cơm hoá thành lửa đỏ. Quá đau lòng ngài Mục Liên về thưa với Phật tổ để tìm cách cứu mẹ ra khỏi kiếp ngạ quỷ.
Phật dạy rằng: “Dù ông có thần thông quảng đại đến đâu cũng không đủ sức cứu mẹ ông đâu, chỉ có cách là nhờ sức hợp lực của chư tăng khắp mười phương mới mong giải cứu được. Ngày rằm tháng bảy là ngày mà các chư tăng sau thời gian kiết hạ nên nội lực còn đang rất mạnh, đây là ngày thích hợp nhất để ngài vận động các chư tăng hỗ trợ. Hãy sắm sửa lễ cúng vào ngày đó”
Mục Kiền Liên đã làm theo lời Phật dạy và cứu được mẹ của mình thoát khỏi kiếp ngạ quỷ. Từ truyền thuyết này mà người trong dân gian mới có tục lệ “cúng cô hồn” trong tháng bảy. Vì một số người cho rằng khi Mục Kiền Liên phá ngục cứu mẹ thì các vong hồn đi theo và lên trần gian. Nên các vong hồn vất vưởng phá phách. Để mong được bình an nên người dân cúng các vong hồn ở ngoài đường……
Thực tế trong Phật Giáo thì mùa Vu Lan cũng là mùa để Bố thí. Đây là một hạnh quan trọng trong Lục Độ Ba La Mật. Ngoài việc cúng ra mọi người phải phát tâm bố thí để tạo phước cho người thân và tạo phước cho bản thân mình…
Ý nghĩa của mùa Vu Lan:
1/ Ý nghĩa giáo dục rất lớn đối với xã hội, cộng đồng về đạo lý của con người đối với đấng sinh thành. Đối với các em trong GĐPT thì để tỏ lòng hiếu thảo đối với cha mẹ thì các em phải biết vâng lời cha mẹ. Vì cha mẹ chúng ta chắc chắn không bao giờ dạy chúng ta những điều sai trái. Các em phải biết phụ đỡ cha mẹ trong những công việc nhà. Và các em phải cố gắng học tập cho thật tốt để cho cha mẹ vui lòng…
2/ Ý nghĩa về lòng từ bi của con người. Mùa Vu lan cũng là mùa mà mọi người biết san sẻ, tuỳ theo điều kiện mà phát tâm bố thí, hỗ trợ cho những hoàn cảnh khó khăn trong cộng đồng. Thực tế các em cũng đã thấy ở nhiều nơi người ta phát gạo, thực phẩm cho những người nghèo, nấu các bữa ăn từ thiện và nhiều người tự nguyện ăn chay trong hết tháng bảy…
Nguồn gốc của lễ cài hoa hồng
Theo cuốn “Bông hồng cài áo” thì Thiền sư Thích Nhất Hạnh, khi đó là một tăng sinh du học tại Nhật.. Một ngày, trên đường tới nhà sách cùng thầy Thiên Ân, gặp mấy người sinh viên Nhật, bạn của thầy Thiên Ân. Một cô sinh viên hỏi nhỏ thầy Thiên Ân và lấy trong túi xách ra một bông hoa cẩm chướng màu trắng cài vào khuy áo tràng của Thiền sư. Sau đó Thiền sư được thầy Thiên Ân giảng cho biết đó là “Ngày Mẹ” theo tục lệ Tây phương. Nếu còn mẹ sẽ được cài một bông hoa màu hồng trên áo, nếu mất mẹ thì sẽ được cài trên áo một bông hoa trắng. Thiền sư thấy tục lệ cài hoa đó đẹp và nghĩ rằng mình có thể bắt chước áp dụng trong ngày báo hiếu Vu Lan nên sau đó đã tổ chức cài bông hồng vào mùa Vu Lan tại Việt Nam. Thiền sư cũng là tác giả cuốn “Bông hồng cài áo”.

Nguyên Thành Đỗ Quốc Khánh