7

Mỗi khi nói đến chữ quỳ gối, ai cũng nhạy cảm khi lien hệ đến điều gì đó nhục nhã, tủi
hổ, hèn kém, thế nhưng người ta lại ca ngợi hết lời chàng sinh viên tốt nghiệp Đại học
Chulalongkum khi anh quỳ gối trước xe rác của cha để cảm ơn công sinh thành dưỡng
dục và cô hoa hậu Thái Lan Mint Kanistha cũng quỳ gối trước người mẹ quét rác của
mình với lý do tương tự.


Có lẽ có người từng ngại ngần trước cử chỉ cúi rạp người xuống chào của người Nhật,
nó có vẻ hạ thấp mình quá đáng, nhưng thật giật mình khi biết lối chào đó được dạy dỗ
thành một nội dung hẳn hoi ở nhà trường và trong gia đình người Nhật, ý nghĩa không chỉ
là sự tôn trọng người khác mà còn thể hiện lòng tự trọng bản thân của một cá nhân có
giáo dục, trong một quốc gia có tính kỷ luật và tổ chức cao nhất thế giới.
Trong chương trình truyền hình Gương mặt thân quen nhí, chàng ca sĩ Mỹ Kyo York
lần nào trao đổi với ban giám khảo cũng quỳ một gối, để chân còn lại làm điểm tựa cho
cô học trò nhỏ Uyên Nhi ngồi lên. Việc quỳ xuống để nâng người khác lên đã giúp anh
ghi điểm về sự thân thiện trong lòng khan giả.
Một cậu thiếu niên Việt đi du học Singapore, một trong những bài học về giáo dục kỹ
năng sống mà cậu được dạy là làm việc thử giày cho khách trong một tiệm giày. Khách
sẽ ngồi trên ghế cao, đặt chân lên ghế thấp, còn cậu thì gần như quỳ gối một chân để giúp
khách thử giày, lúc này chân khách gần như ngang với người cậu. Nếu cậu làm khách
vừa lòng, khách sẽ ghi vào bảng đánh giá và gửi cho chủ tiệm, căn cứ vào đó cuối tuần
cậu sẽ được trả lương và có thể có thưởng nếu làm tốt. Sau đợt thực tập, chủ tiệm sẽ báo
cáo về trường hợp của cậu với nhà trường. Đó là bài học “ Cúi xuống phục vụ người
khác” ở một trong những quốc gia phát triển nhất thế giới.
Trong một lễ ra trường, các bé được thầy cô tổ chức hẳn một ngày giã từ tiểu học rất
xôm tụ, mời cả phụ huynh đến dự, trong đó có nghi thức các bé sẽ quỳ xuống để cảm ơn
cha mẹ mình. Chỉ là việc quỳ gối thôi mà phải họp mặt phụ huynh trước đó, quán triệt
đường lối cả tuần, thuyết trình thuyết minh đủ cả mà có cha mẹ cứ giãy nảy lên bảo là phong kiến (??), cổ hủ, bất công, lạc hậu, màu mè, hình thức, tội nghiệp tụi nhỏ … Thế
nhưng cuối cùng mọi việc vẫn cứ diễn ra và thật bất ngờ, khi con trẻ quỳ gối ngân nga
đọc bài thơ cảm ơn công ơn cha mẹ thầy cô, nhiều phụ huynh nước mắt cứ tự nhiên trào
ra vì cảm động, thấy việc làm của mình thật sự có giá trị và được ghi nhận. Đó chẳng
phải là một niềm hạnh phúc lớn lao sao.
Cúi xuống, quỳ xuống để cảm ơn, để trọng thị, để phục vụ đâu phải là những điều tiêu
cực. Dường như ta quá quen với việc ngẩng cao đầu và thể hiện sự vượt trội như một thế
mạnh phải đạt được bằng mọi giá, như một vị thế, một danh dự, một sự bất khuất lớn lao
mà quên mất ý nghĩa tốt đẹp của việc cúi xuống để nhìn lại chính mình.

 

VĂN CƠ
( TTCT 48)