“Giống” theo nghĩa th6ng thường là “hạt để gieo trồng”, dành cho người làm ruộng làm vườn và sau này được sử dụng trong ngành sinh học, y học nhưng ít ai quan tâm đến chuyện “hạt giống được dùng trong các ngành tâm lý, giáo dục, đạo đức, xã hội …

Một xã hội được xem là phát triển tốt đẹp, tiên tiến, văn minh khi những thành viên trong xã hội ấy có đời sống an vui, bình đẳng và tự do. Một con người được gọi là hạnh phúc thực sự khi cả thân và tâm đều được an lạc. Thân được ấm no, khỏe mạnh và tâm hồn được trong sáng, vui vẻ.

Do vậy, muốn có đời sống an lành, hạnh phúc, yêu cầu bức thiết nhất là cần có sự cân bằng giữa thân và tâm trong mỗi con người nên hạt giống tâm hồn luôn luôn cần thiết cho mọi mảnh đất tâm, nhất là với những mảnh đất tâm đã có phần nào cằn khô hoang phế.

Vậy hạt giống tâm hồn sẽ là gì và làm thế nào để gieo trồng chúng?

Hạt giống cần thiết để cho một tâm hồn được an tịnh, vui tươi, cao thượng chính là nỗi cảm thông sâu sắc với người khác, là tình thương yêu chân thành giữa người và người, là sự chia sẻ đùm bọc nhau không phân biệt, là lòng độ lượng bao dung rộng lớn. Đạo Phật đã bao gồm những hạt giống ấy trong bốn chữ Từ Bi Hỷ Xả của Tứ vô lượng tâm từ hơn hai ngàn năm trăm năm trước.

Nếu gieo vào mảnh đất tâm sự kiêu mạn, thù hận, ích kỷ, tham đắm . . . thì những hạt giống ấy sẽ sinh sôi, nẩy nở, phát triển trong lòng ta: dẫn dắt, xô đẩy ta đi vào con đường tự hủy mình trong tăm tối, khổ đau cho đến suốt cuộc đời, là điều không tránh khỏi. Đức Phật đã từng khuyên dạy rất rõ: “Chẳng phải bay lên không trung, chẳng phải lặn xuống đáy bể, chẳng phải chui vào hang sâu núi thẳm; dù tìm khắp thế gian này, chẳng có nơi nào trốn khỏi ác nghiệp đã gây” (Pháp cú 127- Phẩm Ác hạnh).

Muốn cho mảnh đất tâm được trở lại trong sáng, khoáng đãng, tươi nhuận để có thể gieo hạt giống thiện lành, cần tỉnh giác nhìn lại mình một cách nghiêm khắc với tâm mong cầu an vui. Cần loại dần tạp niệm, ô nhiễm đã bám rễ từ nhiều tháng năm, nhiều kiếp. Nên lánh xa mọi sự cám dỗ bất thiện. Mỗi ngày nên gieo vào mảnh đất yên lành, tươi mới ấy một hạt giống của tình thương yêu, sự cảm th6ng . . .Ngày qua ngày , sự cần mẫn gieo hạt với tâm thành, chắc chắn sẽ đem lại cho ta bao niềm vui, an ủi và hạnh phúc chân chính ở cõi nhân sinh giả tạm này. Theo thời gian, những hạt giống ấy sẽ xanh tốt hơn, sinh trưởng tự nhiên, bởi đã là phần máu thịt không thể tách rời của ta vậy.

Chính vì sự gian khó không ai có thể làm giúp cho ai dược trong việc gieo hạt này nên mỗi người phải tự tay trồng lấy hạt giống thiện lành và tự mình nuôi dưỡng, chăm sóc mới mong có kết quả tốt đẹp được. “Làm dữ bởi ta mà ô nhiễm cũng bởi ta; làm lành bởi ta mà thanh tịnh cũng bởi ta chứ không ai có thể làm cho ai thanh tịnh được”.(PC 165- Phẩm Tự ngã).

Hạt giống Từ Bi Hỷ Xả sẽ đơm hoa kết trái thơm lành cho đời ta và tất cả.

Hạt giống Tham Sân Si Mạn Nghi Tà kiến sẽ luôn làm ô nhiễm đời ta, đời người.

MANG VIÊN LONG

(VHPG 227)